Songbooks 2004
Songbooks John Cage, een audiovisueel project
Heleen Van Haegenborgh & Katrien Vermeire
John Cage (componist, uitvinder, macrobiotische kok, mycoloog annex paddenstoelkundige) bracht in de jaren ’50 en ’60 een schokgolf teweeg met compositorische experimenten die braken met zowel de muzikale conventies als de traditionele uitvoeringspraktijk. Zoals tal van grote avant-garde componisten werd hij al snel een gevestigde waarde wiens muziek frequent op de concertagenda geplaatst wordt. De conceptuele experimenten van Cage werden weliswaar oorspronkelijk als revolutionair en choquerend ervaren, tegenwoordig zijn zij al lang gekend en worden veelvuldig gebruikt in diverse podiumkunsten.
Zijn partituren (of ‘regieaanwijzingen voor gedragingen op een podium’ zo U wil) mogen binnen dit opzet niet leiden tot abstracte en houterige uitbeeldingen van conceptuele hersenspinsels maar tot een ietwat bevreemdende surrealistische theatraliteit en plotse poëzie. Dit project wil de muziek van Cage dus weghalen uit de stoffige ivoren toren van het academisme en opnieuw concreet, fris en, in één woord, genietbaar maken. De actualisering resulteerde niet in een nauwgezette reconstructie van de originele uitvoeringssituatie, maar in plaats daarvan werd ervoor gekozen om niet alle solo’s uit Songbooks van Cage live uit te voeren maar een eigen, filmische ruimte te geven. Bovendien werden deze songs grotendeels uitgevoerd door mensen die niet vertrouwd zijn met de esthetiek van Cage. Precies daardoor creëren zij een onopzettelijke bevreemding, een authentieke intimiteit en breekbaarheid die wonderwel past in het grillig-geestige universum van Cage. Fotografe Katrien Vermeire en pianiste Heleen Van Haegenborgh zochten mensen, locaties en interpretaties van de partituren waardoor de op het eerste zicht absurde regieaanwijzingen een merkwaardige evidentie en schoonheid bereiken. Tezelfdertijd maar volstrekt losstaand van de beelden brengt bovenvermelde pianiste live een instrumentale interpretatie van solo 6 uit de songbooks. De muziek is hier nadrukkelijk géén begeleiding van de beelden: de enige relatie tussen beeld live muziek is de gedeelde ruimte en de geest van ‘Cage’. De combinatie van beiden is een gegeven, geen doelmatige dialoog. Het toeval moet zijn werk maar doen.
katrien Vermeire:video
Heleen Van Haegenborgh:piano en concept
15-06-2004 Tuin Lousbergskaai, Gent
18-09-2004 CC Belgica, Dendermonde
22-04-2005 Bijloke Gent
11-05-2005 Brakke Grond Amsterdam
15-05-2005 Vooruit Gent, Courtisane festival
04-06-2005 Netwerk, Aalst
15-06-2005 Gallery Marijke Schreurs Brussel
23-09-2OO5 Sint Lucas Gent